De kern: Een gemiddelde EBITDA-multiple is geen waardering. De markt betaalt voor overdraagbare, voorspelbare en aantoonbare cashflow, niet voor het aantal jaren dat je hebt gewerkt of het bedrag dat je na de verkoop nodig hebt.
Je bedrijf is waarschijnlijk niet waard wat jij denkt
Ondernemers bouwen soms twintig of dertig jaar aan hun bedrijf. Ze hebben klanten binnengehaald toen er nog geen merk was, salarissen betaald in moeilijke maanden en kansen gegrepen die niemand anders zag. Daardoor voelt de waarde van de onderneming persoonlijk. Dat is logisch. Maar precies daar ontstaat een van de grootste risico’s bij een bedrijfsverkoop: de eigenaar kijkt naar wat hij heeft opgebouwd, terwijl een koper kijkt naar wat hij straks kan overnemen.
De nieuwste Nederlandse Overname Barometer maakt dat verschil concreet. Volgens overnameadviseurs van Brookz, ligt in 42% van de verkooptrajecten de waardebeleving van de verkoper structureel te hoog. In die gevallen bedraagt het verschil met de realistische marktwaarde gemiddeld 23%. In bijna één op de vijf van deze trajecten leidt de kloof uiteindelijk tot het afbreken van de deal.
Dat betekent niet dat ondernemers naïef zijn. Het betekent vooral dat bedrijfswaarde vaak verkeerd wordt uitgelegd. Een ondernemer hoort dat Nederlandse MKB-bedrijven gemiddeld voor vijf keer EBITDA worden verkocht, vermenigvuldigt zijn eigen EBITDA met vijf en ziet dat bedrag vervolgens als een objectief prijskaartje. Maar het gemiddelde bedrijf bestaat niet. Twee ondernemingen met dezelfde omzet en winst kunnen een totaal verschillende waarde hebben.
Wat is de waarderingskloof?
De waarderingskloof is het verschil tussen de waarde die een ondernemer verwacht en de waarde die kopers op basis van risico, rendement en financierbaarheid bereid zijn te betalen. Soms is die kloof klein en kan zij met betere informatie worden opgelost. Soms is zij structureel, omdat de onderneming nog te afhankelijk is van de eigenaar, één klant, enkele medewerkers of een tijdelijke piek in de markt.
Belangrijk is dat de waarderingskloof niet hetzelfde is als stevig onderhandelen. Onderhandelen begint pas wanneer beide partijen ongeveer hetzelfde beeld hebben van de onderneming en van de risico’s. Als de verkoper €4 miljoen verwacht en serieuze kopers op €3 miljoen uitkomen, bestaat er nog geen onderhandelingsruimte. Er bestaat eerst een verschil in uitgangspunt dat moet worden verklaard.
Waarom “vijf keer EBITDA” vaak de verkeerde conclusie oplevert
In H1 2026 bleef de gemiddelde EBITDA-multiple voor het Nederlandse MKB op 5,0. Dat is historisch hoog. Tegelijkertijd laat dezelfde Overname Barometer zien dat omvang een enorme invloed heeft. Voor een bedrijf met ongeveer €200.000 genormaliseerde EBITDA ligt de gemiddelde multiple rond 3,6. Voor bedrijven met €5 miljoen EBITDA is dat circa 6,1 en bij €10 miljoen EBITDA gemiddeld 7,0.
| Genormaliseerde EBITDA | Indicatieve multiple | Wat dit laat zien |
| €200.000 | 3,6× | Kleinere bedrijven krijgen een duidelijke size discount. |
| €5 miljoen | 6,1× | Meer schaal en professionele organisatie verhogen de aantrekkelijkheid. |
| €10 miljoen | 7,0× | Grotere kopers en financiers kunnen competitie om het bedrijf creëren. |
Bron: Brookz/Dealsuite Overname Barometer H1 2026. Multiples zijn gemiddelden en geen individuele waarderingen.
Een multiple is dus hoogstens een startpunt en een crosscheck. De uiteindelijke waarde ontstaat uit de combinatie van financiële prestaties, risico, groei, overdraagbaarheid en de voorwaarden van de deal. Wie alleen het landelijke gemiddelde gebruikt, vergelijkt zijn onderneming mogelijk met bedrijven die veel groter, professioneler georganiseerd of minder risicovol zijn.
Zeven oorzaken van een te hoge prijsverwachting
1. Emotionele waarde wordt financiële waarde. De tijd, energie en offers van de eigenaar zijn echt, maar een koper betaalt alleen voor toekomstige voordelen. Twintig jaar hard werken is geen afzonderlijk bezit op de balans.
2. Omzet wordt verward met kwaliteit van omzet. Een euro terugkerende contractomzet is doorgaans meer waard dan een euro uit incidentele projecten. Contractduur, churn, brutomarge en voorspelbaarheid bepalen hoeveel vertrouwen een koper in toekomstige cashflow heeft.
3. De ondernemer telt zichzelf niet als risico. Wanneer alle klantrelaties, offertes en beslissingen via de eigenaar lopen, koopt de koper niet alleen een bedrijf. Hij koopt ook een afhankelijkheid die na de overdracht kan wegvallen.
4. Incidentele resultaten worden als structureel gezien. Een uitzonderlijk contract, tijdelijke kostenbesparing of een eenmalige subsidie kan de EBITDA verhogen. Kopers normaliseren zulke effecten en waarderen het herhaalbare resultaat.
5. Sector- en size-effecten worden genegeerd. Software, IT-dienstverlening en gezondheidszorg kennen andere multiples dan detailhandel of horeca. Ook binnen dezelfde sector krijgt een grotere, professionelere onderneming vaak een hogere multiple.
6. Vraagprijs wordt verward met opbrengst. Een headline prijs zegt weinig zonder de structuur. Cash at closing, verkoperslening, earn-out, werkkapitaal en garanties bepalen wat de verkoper daadwerkelijk ontvangt en welk risico hij behoudt.
7. De gewenste pensioenpot wordt het waarderingsanker. Wat je na de verkoop nodig hebt, bepaalt je persoonlijke financiële doel, niet de marktwaarde. Als er een tekort bestaat, moet je eerder beginnen met waarde opbouwen of je persoonlijke plan aanpassen.
Hoe een koper naar hetzelfde bedrijf kijkt
Een serieuze koper probeert niet vast te stellen hoeveel het bedrijf voor jou betekent. Hij probeert te bepalen welke cashflow hij na de overdracht kan behouden, welke risico’s hij overneemt en welk rendement tegenover zijn investering staat. Daarbij stelt hij onder andere deze vragen:
- Blijft de omzet bestaan wanneer de huidige eigenaar vertrekt?
- Hoe geconcentreerd zijn klanten, leveranciers en sleutelmedewerkers?
- Zijn resultaten aantoonbaar en consequent genormaliseerd?
- Welke investeringen en welk werkkapitaal zijn na closing nodig?
- Kan de onderneming de overnamefinanciering dragen?
- Is er een managementteam dat zonder dagelijkse betrokkenheid van de eigenaar functioneert?
- Welke groei is bewezen en welke groei bestaat alleen in een prognose?
Deze vragen verklaren waarom een hogere omzet niet automatisch een hogere verkoopprijs oplevert. Een bedrijf met €3 miljoen omzet, lage marges en sterke eigenaarafhankelijkheid kan minder waard zijn dan een bedrijf met €2 miljoen omzet, terugkerende contracten, een tweede managementlaag en goed gedocumenteerde processen.
De waarderingskloof verkleinen: een praktisch plan
Begin met een onafhankelijke, genormaliseerde nulmeting
Laat niet alleen omzet en EBITDA zien, maar corrigeer voor eenmalige posten, privé-uitgaven, marktconforme managementbeloning en noodzakelijke investeringen. Leg aannames vast, zodat een koper dezelfde rekensom kan volgen.
Maak de value drivers zichtbaar
Breng terugkerende omzet, klantretentie, marges, groei, klantspreiding, intellectueel eigendom, processen en managementkwaliteit in kaart. Een goede waardering vertelt niet alleen wat de uitkomst is, maar waarom.
Meet verkoopgereedheid naast waarde
Een hoge theoretische waarde zonder overdraagbaarheid is kwetsbaar. Beoordeel eigenaarafhankelijkheid, datakwaliteit, contracten, juridische structuur, management en documentatie afzonderlijk.
Vertaal risico’s naar concrete verbeteracties
Maak geen algemene lijst met zwakke punten. Koppel ieder risico aan een eigenaar, deadline en meetbaar resultaat. Bijvoorbeeld: geen klant boven 20% van de omzet, maandrapportage binnen tien werkdagen en een tweede aanspreekpunt voor de grootste klanten.
Herhaal de waardering periodiek
Waarde is geen jaarlijks verrassingsmoment. Herhaal de analyse ieder kwartaal of halfjaar en volg of de onderneming daadwerkelijk beter overdraagbaar en financierbaar wordt.
Bereid meerdere dealstructuren voor
Vergelijk een volledige cashdeal met scenario’s voor een verkoperslening, earn-out of gefaseerde overdracht. Kijk daarbij niet alleen naar de headline prijs, maar naar risico, timing, belasting en netto-opbrengst.
| Let op: Het doel is niet om je waardering kunstmatig lager te maken. Het doel is om vroeg te ontdekken welk bewijs ontbreekt en welke verbeteringen een koper straks wél in de prijs zal erkennen. |
Een hogere waarde ontstaat vóór de verkoop
De grootste fout is wachten met waarderen tot er een koper aan tafel zit. Op dat moment kun je een te grote klant niet snel vervangen, een managementteam niet in drie maanden zelfstandig maken en drie jaar voorspelbare resultaten niet alsnog creëren. Je kunt dan vooral nog discussiëren over de prijs of extra risico via een earn-out bij jezelf laten liggen.
Wie twee tot drie jaar eerder begint, heeft andere mogelijkheden. Je kunt omzetkwaliteit verbeteren, processen vastleggen, verantwoordelijkheden delegeren, contracten aanscherpen en financiële rapportages op orde brengen. Daardoor stijgt niet alleen de potentiële multiple. Ook het risico dat een deal tijdens due diligence afbreekt, neemt af.
De beste waardering is daarom geen eindrapport. Het is een managementinstrument. Zij laat zien welke keuzes vandaag invloed hebben op de onderhandelingspositie van morgen.
Wat BestBonobos anders doet
BestBonobos combineert een datagedreven bedrijfswaardering met een Exit Readiness Score en praktische voorbereiding op de verkoop. Je krijgt daardoor niet alleen een indicatieve waarde, maar ook inzicht in de factoren die de waarde ondersteunen of verlagen.
- Een onderbouwde waarderingsbandbreedte in plaats van één schijnbaar exact getal.
- Inzicht in risico’s zoals eigenaarafhankelijkheid, klantconcentratie en beperkte voorspelbaarheid.
- Concrete verbeterpunten om waarde en overdraagbaarheid op te bouwen.
- Tools voor een one-pager, informatiememorandum, koperselectie en dataroom.
- Controle over het proces en de informatie die je deelt.
Hieronder een complete demo van de mogelijkheden:
De vraag is niet alleen: wat is mijn bedrijf waard?
De betere vraag is: waarom zou een koper deze waarde betalen, welk bewijs ondersteunt dat en wat kan ik nog verbeteren voordat ik de markt op ga?
De cijfers uit de Overname Barometer laten zien dat de Nederlandse markt sterk blijft. Goede bedrijven trekken gemiddeld meerdere serieuze geïnteresseerden en adviseurs zijn positief over de tweede helft van 2026. Maar een sterke markt corrigeert geen onrealistische verwachting. Zij beloont bedrijven die hun kwaliteit aantoonbaar hebben gemaakt.
Wacht daarom niet op een onverwachte koper of een naderende pensioendatum. Begin met een realistische nulmeting. Als er een waarderingskloof bestaat, is dat geen slecht nieuws. Het is waardevolle informatie, zolang je nog tijd hebt om er iets aan te doen.
Bedrijf in de toekomst verkopen? Zet vandaag de eerste stap
Je bedrijf verkopen is geen losstaand moment, maar een proces. Hoe beter de voorbereiding, hoe groter de kans dat je een passende koper vindt en afspraken maakt die aansluiten bij jouw financiële en persoonlijke doelen.
BestBonobos helpt je om dit proces gestructureerd te doorlopen. Van bedrijfswaardering en Exit Readiness tot het actieplan, verkoopdocumentatie, koperselectie en voorbereiding van de dataroom.
Wil je weten wat jouw bedrijf waard is en hoe verkoopklaar je onderneming op dit moment is?
Start met BestBonobos en zet de eerste stap naar een beter voorbereid verkoopproces.
